Sağlık için

Skrotumdaki kitlelerin çeşitli sebepleri vardır. Bunlar, tümörler, kistler ve diğer iltihaplar, fiziksel örselenmeler ve kasık fıtığıdır.Belirtiler

- Skrotumda yumru veya şişme;

- Belli yerlerde ağrı veya hassasiyet olasılığı

Tümörler selim veya habis olabilirler. Testislerin kendilerinin içinde büyüyen tümörler çoğunlukla habis (kanser) olurlar, skrotumun içinde başka bir kısımda gelişen tümörler ise genellikle selimdir Testis kanseri daha ilerde anlatılacaktır.

Ağrısız selim bir kist olan spermatik kist ya da spermatosel çok yaygın görülür. Testisin üstünde epididime yapışık olarak gelişir. Bu bölümde ilerde anlatılacak olan Hidrosel ve varikosel de skrotumdaki ağrısız selim kitlelerdir. Hematosel de skrotumda incinme sonucu ortaya çıkan bir kitledir ve kan birikiminden oluşmuştur.

Kasık fıtığı, bağırsaklardan bir bölümün skrotum içine kadar inerek onu şişirmesiyle ortaya çıkar.

Teşhis

Skrotumdaki her türlü kitlenin doktor tarafından incelenmesi gereklidir. Kitle bir tümörse habis olabilir. Kesin bir teşhis konulabilmesi için tümörün ameliyatla çıkarılması gerekir. Kan testleri ve ultrasonografi yöntemi, birçok zararsız kitleyi tümörlerden ayırmakta yardımcı olabilir.

Habis tümörler tehlikelidir. Kanser yayılmadan fark edilebilirse genellikle etkili bir şekilde tedavi edilebilir. Skrotumdaki kitlelerin diğer nedenlerinden kasık fıtığı hariç hiçbirisi tedavi gerektirmez.

Tedavi-Ameliyat

Testiste tümör varsa tümörün ameliyatla alınması şarttır. Testis kanseri, testisin tümünün alınmasını ve muhtemelen ilave tedaviyi de gerektirir.

Çeşitli ülkelere ait çalışmalar erkeklerdeki sperm sayılarında hızlı bir düşüş olduğunu gösterirken, İskoçya da gerçekleştirilen bir çalışma bu ülkedeki düşüşün daha önceki çalışmalara göre çok hızlı olduğunu ortaya koydu.
İskoçya da erkeklerin sperm sayılarında son 14 yılda neredeyse üçte bir oranında azalma olduğu kaydedildi.

Kuzey İskoçya da 1989-2002 yılları arasında 7 bin erkek üzerinde yapılan araştırmalar, sperm sayısındaki düşüşün alkol, sigara ve obeziteyle bağlantılı olduğu sanılıyor.

Araştırma boyunca denek durumundaki erkeklerden yaklaşık 16 bin sperm örneği alındığını belirten bilim adamları, 14 yıl önce alınan örneklerde mililitrede ortalama 87 milyon olan sperm sayısının, son alınan örneklerde mililitrede ortalama 62 milyona düştüğünü belirledi. Araştırmayı yürüten Dr. Siladitya Bhattacharya ��Bunda bir takım farklı yaşam şekillerinin de rolü olabilir. Bu faktörler konusunda daha geniş incelemeler yapmalı�� dedi.

Testis kanseri potansiyel bir katildir,ama erken yakalandığında genellikle iyileştirilebilir.Bir iki dakikalık basit bir muayene testislerdeki bir oluşumu ilk safhalarında belirleyebilir. Kadınların kendi göğüslerini incelemeleri gibi, testislerin kendiniz tarafından incelenmesi de önemli ve kolaydır ve hayat kurtarabilir. Testis kanserine yaşlı erkeklerden çok genç erkeklerde rastlandığı gibi, bu kendini muayene lise yaşlarında başlamalıdır.

Bir incelemeyi duştan veya ilik bir banyodan sonra, skrotumun (torbanın) derisi gevşek ve rahatken yapmak gerekir. Testisler tek tek muayene edilmelidir. Testisi elinize alıp başparmağınızla yüzük parmağınız arasında yuvarlayın. Bunu yaparken, testisin üzerinde yumru olup olmadığına bakın. Ayrıca, testisin bir önceki muayeneye göre kıyasla,büyümüş, sertleşmiş veya başka türlü değişmiş olup olmadığına dikkat edin. (Testisin üzerine doğru hissedilen küçük katı kısım testisin normal bir bölümüdür; testisin tepesinden yukarı uzanan boru da anormal bir oluşum değil, testisle skrotumun normal bir parçasıdır.)

Testisin üzerinde bir yumru veya içinde bir değişiklik hissederseniz, bunun mutlaka kanser olması gerekmez. Ama ne olduğunu anlamak için hemen doktorunuzu ziyaret edin.

Testislerin her biri skrotum içinde birer sperm kanalı üzerinde asılı olarak bulunurlar. Bu kanallar da testisleri besleyen kan damarları vardır. Testislerin burulması yakasında, testis sperm kanalı etrafında döner ve bu durumda testise kan gitmez. Bu sorun bazen hiçbir nedene bağlı olmaksızın, hatta bazen uykuda ortaya çıkar. Bunun dışında ağır fiziksel hareketle de meydana gelebilir.Belirtiler

- Tek testiste ani ve genellikle şiddetli sancı;

- Skrotum içinde testislerden birinin yukarı çıkması;

- Bulantı ve kusma;

- Baygınlık hissi;

- Şişme;

- Ateş.

- Testiste aniden veya agır fiziksel hareketten sonra ortaya çıkan, ani şiddetli sancı (acil).

Testisin burulması sık rastlanan bir olay değildir. Daha çok küçük çocuklarda, bazen de ergenlik çağı civarında görülür. Ancak her yaşta olabilir.

Teşhis

Aynı yerde dağılmayan şiddetli sancı ile birlikte bulantı, kusma, baygınlık hissi, ortada belirgin bir neden yoksa (yaralanma, örselenme gibi) akla testis burulmasını getirir. Öte yandan, aynı semptomlara skrotum içinde bir iltihaplanma veya bir tümör de neden olabilir. Testis burulması ile epididimitin semptomları birbirine benzer. İki rahatsızlığı birbirinden ayırmanın bir yolu; ayakta iken acıyan testisi kaldırmaktır.

Burulma varsa testis muhtemelen daha fazla acıyacak, epididimit ise ağrı daha hafif olacaktır.

Bazı vakalarda, teşhisi doğrulamak ve testis

burulmasını düzeltmek için cerrahi müdahale gerekebilir.

Testiste keskin bir sancı hissedildiğinde hemen tıbbi yardım gereklidir. Burulma 1-2 saat içinde düzeltilmediği takdirde (çoğunlukla, ameliyatla), testis yeterince kan gitmemesi nedeniyle beslenemeyeceği için körelecek ve bir ameliyatla çıkarılması gerekecektir.

Tıbbi müdahale olmadan burulan sperm kanalının kendi kendine açılması pek söz konusu değildir.

Tedavi - Ameliyat

Testis burulması durumunda doktor, testisi normal durumuna getirerek düzeltmek ve yerine tespit etmek için, hemen bir ameliyat yapacaktır. Buna ilaveten, ileride ortaya çıkabilecek bir burulma.olasılığını önlemek için, genellikle diğer testis de yerine tespit edilir.

Diğer Tedaviler

Bazen doktorun burulmuş testisi dikkate çevirerek eski haline getirmesi mümkündür. Bu vakada, her ihtimale karşı testislerin (yeniden burulmayı önlemek üzere), ileride yapılacak bir ameliyatla yerlerine tespiti iyi olur.

New York eyaletindeki Syracuse Üniversitesinde yapılan ve 334 yarasa türünün incelendiği araştırmada, bazı türlerde erkek yarasaların sürekli daha fazla dişiyle cinsel ilişkide bulunmayı sürdürebilmek için üreme organlarının da normalden daha fazla büyüdüğü, buna karşılık beyinsel becerilerinin düşük olduğu belirlendi.

Bazı erkeklerin cinsel organlarının vücut ağırlıklarının yüzde 10�a kadar ulaştığını belirten bilimadamları, bunun maymunlarda yüzde 1�den az olduğuna dikkat çekiyorlar.

Araştırmalarını bilimsel dergilerde yayımlayan bilimadamları, göreli olarak büyük beyni geliştirme ve muhafaza etmenin zor olduğunu belirtirken, buna karşılık beyin büyüklüğündeki değişikliklere diğer organlardaki değişikliğin yol açabileceğini kaydediyorlar.

Bilimadamları, �çok fazla eşle birlikte olan erkek yarasa türlerinde, göreceli olarak daha küçük beyin bulunduğunu� ifade ediyorlar.

Üretrit penisin içindeki idrar ve meninin geçtiği kanal olan Üretra nın iltihaplanmasıdır. Genellikle cinsel ilişkiyle geçen bir hastalık nedeniyle ortaya çıkar (bilhassa belsoğukluğu veya chlamidiasis) Bazen de neden bilinmez. Üretritle birlikte görülen akıntının rengi berraktan sarıya, yoğunluğu inceden kalma kadar değişir. Üretrit in tedavisi genellikle kolaydır. Hastanın eşi de tedavi edilmelidir. Üretrit bazen de Reiter sendromu denilen bir rahatsızlıkla birlikte ortaya çıkar.Belirtiler

- İdrara çıkarken veya boşalırken sancı;

- Sık idrara çıkma ihtiyacı;

- Penis ucundan akıntı.

Teşhis

İdrar yaparken sancı ve akıntı doktora gitmek için yeterli nedenlerdir. Doktor hem idrar hem de akıntının analiz edilerek rahatsızlığı yapan organizmaların tanımlanmasını sağlayacaktır.

Birçok vakada üretrit tedaviden sonra kaybolur. Bazen tedaviyi tekrarlamak gerekebilir. çok az vakada üretrit tedaviye cevap vermez ve üretra daralması, epididimit, prostatit veya başka komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Tedavi

Üretrit için antibiyotikler verilir. Eşin de tedavisi gerekebilir.

Asya�da erkekler, penislerini büyütmek için organlarına vazelin ve benzeri yağları enjekte ediyorlar.Doktorlarsa, bu yüzden rahatsızlanan giderek daha çok sayıdaki erkeği tedavi etmekle boğuşuyor.

Doktorlar, vazelin enjekte etmek yüzünden, peniste doku tahribatının yol açtığı ciddi deformasyonlar meydana geldiğini belirttiler. Enjeksiyon sonucu enfeksiyon ortaya çıkmasının ise kangrene yol açabildiği bildirildi.

Londra�daki Üroloji Enstitüsü�nden Manit Arya, güneydoğu Asya ülkelerinde penis büyütme operasyonlarının çok yaygın olduğunu söyledi. Ancak Batı�daki doktorlar, erkeklerin kendi kendilerine uyguladıkları bu �penis büyütme yönteminin� İngiltere ve ABD�de de kullanılmaya başladığını belirtiyorlar. Doktorlar, Batı�daki erkeklerin bu yöntemi Asya�ya yaptıkları ziyaretlerde öğrendiklerini sanıyorlar.

Kendilerine başvuran ilginç bir vakayı anlatan Dr. Manit Arya, penisine yağ enjekte eden 31 yaşındaki bir erkeğin penisinin büyümeye devam ettiğini ve ereksiyon olamadığını gördüklerini söyledi. Arya, hastanın penis dokusunun altındaki ölmüş hücrelerin ameliyatla alındığı ve kendisine psikolojik tedavi almasının tavsiye edildiğini anlattı.

Varikosel testis kanını boşaltan toplar damarlarının genişlemesine verilen isimdir.
Eriskin erkeklerin %25 kadarında varikosel bulunur. Genel olarak varikosel erkeklerde kısırlığın en sık sebebi olarak kabul edilir.
Sıklıkla sol taraf testisinde görülür.
Nadiren sadece sağ tarafta veya her iki tarafta da görülebilir (%10-15).
Sol taraftaki toplar damarın sağdakinden 10 cm daha uzun oluşu, solda daha sık görülmesinin nedenlerinden biri olabilir.|Testislerin üst kısmında-yanda, skrotumun (torbanın) içinde kıvrımlar halinde şişlik hissedilir.
Bazı varikoseller ağrı sebebi olabilirler. Ağrıdan kurtulmak için, testislerin sarkması ve dolayısıyla damarın gerilmesini önlemek gerekir. Bu amaçla, sporcuların kullandığı süspansuvarlar önerilebilir.
Varikosel testise baskı yaparak testis çapının küçülmesine sebep olabilir.
Varikosel hastalığında erkeklerin çocuk yapma kabiliyeti testisteki kan dolaşımının bozulmasına bağlı olarak azalabilir.
Bir çok hasta bu durumdan sonra kısırlık sebebi aranırken saptanır.
Hastalık testis dokusunu ne kadar bozarsa ve testis ne kadar küçülürse çocuk yapma kabiliyeti o kadar azalır. |Varikoselin, sperm üretim yeteneğini bozup bozmadığının araştırılması için tahlil yapılması gerekir. Spermiogram adı verilen tahlil bozukluk derecesine göre ameliyat gerekebilir. |Varikosel için mevcut tek tedavi yöntemi ameliyattır.
Bir kez varikosel tanısı konulursa hastalık mutlaka cerrahi olarak düzeltilmelidir.
Ameliyatda genişlemiş testis toplar damarları bağlanır ve problem ortadan kaldırılır.
Operasyondan sonra varikosel tekrar oluşabilir ve yeni tedaviye gereksinim duyulabilir.Eğer çocuk sahibi olamama varikosele bağlı ise ve geç kalınmamışsa tedaviden sonra bir kaç ay içinde başarılı sonuçar elde edilebilir.

Prostat kanseri erkeklere has prostat guddesinde  ortaya çıkan bir kanser türüdür.Prostat guddesinin görevi spermin hareketini ve desteklenmesini sağlayan meni sıvısını salgılanmasını sağlamaktır.

Prostat kanseri her erkekte ortaya çıkabilir ama bazı faktörler risk faktörünü arttırmaktadır.50 yaş üzeri erkeklerde görülme riski artmaktadır.

Yağlı beslenme ve şişmanlıkta prostat kanseri oluşma riskini arttıran faktörlerdendir.Ayrıca ailesinde prostat kanseri görülen kişilerlerde de görülme oranı daha fazladır.

Özellikle risk taşıyan gruplarda olan erkekler prostat kanserinin belirtileri konusunda dikkatli olmalıdır.Bunların başlıcaları acil idrara çıkma ihtiyacı ve idrar yapmaya başlama güçlüğüdür.Prostat kanseri olan bir erkekte alt kasık bölgesinde ve kalçalarda devamlı bir ağrı ortaya çıkabilir.

Yavaş ve damla damla idrar yapmak veya akıntının kesik kesik olması da prostat kanserinin belirtileri arasındadır.Bazı erkeklerde sıklıkla gece idrarını yapma veya idrar kesesinin hep bir gerçek boşalma olmaması hisside ortaya çıkabilir.Ek olarak acı hissedebilirler ve idrarda kan görülebilir.

Bazı hastalar acılı boşalma yaşayabilir.Bunların beraberinde sebepsiz kilo kaybı görülebilir.Bazı prostat kanser vakalarında ise malesef bu belirtiler hiç ortaya çıkmaz.Bu sebeple prostat kanseri genelde vücuda yayıldıktan sonra geç teşhis edilebilir buna rağmen erken teşhis durumunda çok yüksek oranlarda iyileşme sağlanmaktadır.

Bu yazımızda sağlıklı erkeklerde yapılması önerilen periyodik sağlık muayenelerini ele alacağız. Yazı yol gösterici olması ile hazırlanmıştır. Doktorunuz sağlık öz ve soy geçmişinize göre bu testlere eklemeler yapabilir.
Yılda bir kez dişhekiminize görünün. Dişhekiminiz ağız boşluğunuzda diş ve dişetlerinizde olası değişiklikleri ayna ile yapacağı küçük bir gözlemle saptayabilir.

Her 3-5 yılda bir göz muayenesi yaptırın. Yaşınız 50 nin üzerinde ise bunu sıklaştırın. Doktorunuz görme sorununuz olup olmadığını, gözlük gereksiniminiz olup olmadığını, göz tansiyonu (glokom) , makuler dejenerasyon ve katarakt gibisık rastlanılan göz hastalıkları açısından değerlendirir.

Her iki yılda bir tansiyonunuzu kontrol ettirin.( Bu sıklık tansiyonu normal olanlar içindir. Eğer tansiyonunuz normal sınırların dışında ise doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçtürün.) Yüksek tansiyon ortalama her beş kişiden birini etkilemektedir. Yanlızca koroner kalp hastalığı için değil, konjestif kalp yetmezliği, çarpıntı, böbrek hastalıkları ve retinopati denilen göz bozuklukları içinde hipertansiyon risk faktördür. Tansiyonunuzu ölçtürürken dinlenmiş ve stres den uzaklaşmış olmanız gerekmektedir. Birçok uzman tansiyonun üst sınırlarını 140/90 olarak kabul etmektedir. Bununüzerindeki değerler yüksek tansiyon olarak kabul edilmektedir.

Her 5 yılda bir kolesterol seviyelerinizi ölçtürün. (Kolesterol seviyeleriniz normalin üzerinde ise doktorun önerdiği sıklıkta ölçüm yaptırın) Basit bir kan testi ile kandaki total kolesterol, Düşük Dansiteli Kolesterol (LDL, kötü kolesterol) ve yüksek dansiteli kolesterol (HDL, iyi kolesterol) düzeyleri ölçülür. Total kolesterol ve LDL artışı kan damarlarının çeperlerinde yağ birikimini arttırır. HDL ise bu yağın birikimini önler. Kolesterol yüksekliği ve damarlarda biriken yağ ölümcül olabilen koroner arter hastalığına sebep olur. Kolesterol düzeyleri 200 mg/dl yi geçtiğinde koroner kalp hastalığı riski artmaktadır. 200-240 mg/dl arasındaki değerler ılımlı yüksek olarak kabul edilebilir ve diyet ve egzersiz ile bu düzeyler düşürülebilir. Bazı uzmanlar 240 mg/dl yi bazıları da 280 mg/dl yi geçtiğinde ilaç tedavisine başlarlar.

Kolon Muayenesi: 40 yaşında başlayın.Testler normalse sigmoidoskopi ve kolon grafisini 3-5 yıl ara ile tekrarlatın. Ailenizde kolon kanseri veya polip hikayesi varsa her 5 yılda bir kolonoskopi yaptırın. Bu konuda doktorunuzun önerilerini uygulayın.

• Sigmoidoskopi kolon ve rektumun son parçasının ince bükülebilen bir endoskoplaincelenmesidir.
• Kolon grafisi: Lavman yolu ile baryum verilerek kolon filmi çekilir. Kolondaki daralmış alanlar, polipler, divertikül adı verilen keseler, kanseröz lezyonlar izlenir.
• Kolonoskopi: Bükülebilen bir endoskopla kolonların incelenmesidir.Genellikleyüksek risk altındaki kişilerde uygulanır.

50 yaşından sonra senede bir prostat muayenesi yaptırın. Ancak ailenizde prostat kanseri öyküsü varsa doktorunuzun önerisine göre testlere daha erken yaşlarda başlamanız gerekecektir. Prostat muayenesinde doktor parmağıyla rektaltuşe yaparak prostat bezini muayene eder.Arıca PSA (Prostat Spesifik Antijen)adı verilen bir kan testi ile de prostat büyümeleri veya tümörler ortaya çıkarılabilir.

Adelosan çağından itibaren her ay kendikendinize testis muayenesi yapın.Testis Kanseri 15-35 yaş arası erkeklerde en sık görülen kanser tipidir. Ayrıca doktor muayenesi de gerekmektedir